Onbekende Soldaten

R.K. - Onbekende Soldaten, Editions pH7, Brussel, 2013, 61 p, 19x 5cm.


"de man wie niemand kende, doch die door iedereen gekend was"


Ieder jaar, op 11 november, verjaardag van de wapenstilstand van 1918, eerde de Westerse Wereld de overlevenden van de "Groote Oorlog" hun medestrijders op de grafzerken van Onbekende Soldaten. Sinds enkele jaren kan geen enkele overlevende nog getuigen. Het project tracht, door middel van het fotografische beeld, in onze geest een imaginair geïdealiseerd beeld op te roepen van het oneindig groot aantal onbekende soldaten die in de tijdsruimte overeenkomend met deze van de Groote Oorlog hun leven opofferden. Relatief recent verdween de mythe van onbekende soldaten voorgoed met de ontdekking van de ADN analyse, waarmee de moderne legers nu uitgerust zijn, wat het verder bestaan van onbekende oorlogsslachtoffers onmogelijk maakt.
Het "Onbekende Soldaten" project is ontworpen vanaf een, manueel getransformeerde, verzameling portretten van anonieme militairen, uitgevoerd met het fotografische "Carte-de-Visite" procedé. De keuze viel op het CdV procedé omwille van de beelduniformiteit en, primordiaal, omdat het procedé bestaan heeft tussen 1854 en 1914. De portretten van het begin van de 20ste eeuw zijn exact gesitueerd binnen de leeftijdsgrens van de soldaten betrokken bij de bloedige oorlog van 14-18. In het Carte-de-Visite systeem wordt een portret voorgesteld op een kartonnen drager met gestandaardiseerde afmetingen. In tegenstelling met hun benaming vertonen de fotografische visitekaartjes nooit de naam van de afgebeelde persoon, doch de naam, signatuur en het adres van de fotograaf die het portret realiseerde. De anonimiteit van de portretten uit het project laat toe de gefotografeerde personages te associëren met portretten van soldaten van onbekende oorsprong. Om de laatste sporen van een eventuele identiteitsherkenning te vermijden werd het gezicht van alle personages manueel verwijderd door schrapen met de scalpel.
Hoewel de jaarlijkse herdenkingsplechtigheden maar vanaf 1920 plaats vinden, blijft de mythe van de Onbekende Soldaat onuitwisbaar verbonden aan de oorlog van 1914-1918. De foto's van soldaten zonder gezicht kunnen dienen als een ontroerende getuigenis aan de Eerste Wereldoorlog die, noch de graad, noch de leeftijd van zijn slachtoffers spaarde. Het conceptuele project rond Onbekende Soldaten is, hierdoor, historisch correct en illustreert het op satirische wijze anonieme personages die waarachtig bestaan hebben (en … misschien gedood werden) tijdens de Groote Oorlog.